نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1398/07/10
7/97/2543
1398/07/10
7/97/2543
استعلام:
آیا عبارت نگهداری که در ماده 1169 قانون مدنی و مواد 41 ، 42 و 44 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 قید گردیده است، دلالت بر امری غیر از حضانت دارد و آیا می توان بر اساس آن و مفاد ماده 45 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 که بحث مصلحت نوجوانان را بیان نموده، اینگونه استنباط کرد که کودک بالغ غیررشید که در واقع محجور می باشد، هر چند از شمول عنوان طفل خارج گردیده و حضانت در خصوص وی موضوعیت ندارد، لکن دادگاه به لحاظ حجر وی و استفاده قانونگذار از لفظ نگهداری، باید در خصوص مسئوول نگهداری از وی، اتخاذ تصمیم نماید؟
بازگشت به استعلام فاقد شماره مورخ 1397/9/7 به شماره ثبت وارده 2543 مورخ 1397/9/14، نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام می گردد:
اولاً، مقنن گاهی واژه نگهداری یا نگاهداری را مترادف واژه حضانت به کار برده است (مانند ماده 1168 قانون مدنی). و گاهی واژه های حضانت و نگهداری را در کنار هم به کار برده است (مانند مواد 1169 قانون مدنی و 41 قانون حمایت خانواده مصوب 1391). که هر دو راجع به اطفال به کار رفته است؛ و اما در مواردی واژه های نگهداری و حضانت به نحوی در کنار هم ذکر شده است؛ که حضانت صرفاً برای اطفال و نگهداری صرفاً برای اشخاص محجور به کار رفته است (مانند مواد 6 و 42 قانون حمایت خانواده مصوب 1391). که مجموعاً این نتیجه حاصل می شود که از نظر اصطلاحی کلمه حضانت انحصاراً برای اطفال به کار می رود؛ اما کلمه نگهداری در معنای اعم آن برای اطفال و همچنین دیگر اشخاص محجور به کار می رود.
ثانیاً، گرچه با بلوغ فرد، حضانت در معنای اخص آن منتفی می شود؛ اما از مجموع مقررات حاکم مانند مواد 6 و 42 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 و به ویژه ماده 45 این قانون که کلمه نوجوانان را نیز به کار برده است و ملاک مواد 79 و 82 قانون امور حسبی، استفاده می شود که فرد بالغ غیررشید نیز، اگر به تشخیص دادگاه نیاز به نگهداری داشته باشد و ابوین هر دو از این امر سر باز زنند، وفق ماده 45 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 تصمیم مقتضی اتخاذ می شود.
